Chủ đề

Ngon

Cà phê là một loại đồ uống không thể thiếu hiện nay. Với mỗi loại cà phê đều có nguồn gốc và tính đặc trưng riêng của nó.

1. Cà phê Bourbon

Bourbon – xuất xứ từ hòn đảo Bourbon (bây giờ có tên là Reunion), một hòn đảo nhỏ thuộc Pháp, nằm trong Ấn Độ Dương, cách Madagascar 700 km về phía đông và cách Mauritius 200 km về phía tây nam. Lần đầu tiên được người Pháp đưa vào Việt Nam là năm 1875. Người Pháp lập ra một số đồn điền cà phê để canh tác Moka. Sau khi Moka được thu hoạch và chế biến, được tung ra thị trường với thương hiệu “Arabica du Tonkin” vang bóng một thời, cực kỳ nổi tiếng thơm ngon, sang trọng chỉ có tầng lớp thượng lưu, quí tộc mới được thưởng thức.

Café Bourbon thường được sản xuất ở độ cao từ 1.000 đến 2.000 mét và cho ra năng suất cao hơn 20-30% so với Typica, nhưng có thể tạo ra chất lượng café tương đương.

Trái Bourbon khi chín có thể là màu đỏ, màu cam và thậm chí là màu vàng tùy thuộc vào từng chủng loại cụ thể. Đây là giống cà phê có hàm lượng tính axit hữu cơ phong phú nên vị của nó chua thanh, rất hấp dẫn, mùi thơm của cà phê Bourbon quyến rũ vô cùng và cảm giác về vị trong miệng khi uống rất thích thú, (thể chất) có sự quân bình, hậu vị chua thanh rất ngon. Giống nầy được người Pháp di thực và trồng ở miền cao nguyên Việt Nam từ rất lâu. Hiện nay đây là giống cà phê thơm ngon hàng đầu của cà phê Việt Nam.
 
Cà phê Bourbon

2. Cà phê Cartura

Cartura –  là một giống  đột biến của Bourbon, được tìm thấy gần thị trấn Caturra, Brazil vào những năm 1930. Tuy sinh ra ở Brazil nhưng Caturra bây giờ ít phổ biến ở Brazil mà trái lại phổ biến hơn ở Colombia, Costa Rica và Nicaragua.

Giống này cho năng suất cao và chất lượng tốt, tuy nhiên cần được chăm sóc và bón phân cẩn thận. Catura có thân ngắn và dày, phân cành rất nhiều. Lá của nó to và xoăn ở rìa giống như Bourbon. Caturra thích hợp với nhiều môi trường, nhưng phát triển tốt nhất ở độ cao 1500 đến 5500 feet với lượng mưa hàng năm từ 2500 đến 3500 mm. Ở độ cao lớn hơn thì chất lượng sẽ cao hơn, tuy nhiên năng suất sẽ giảm.

Cây Caturra thấp, và được coi như là một giống cà phê lùn. Chất lượng của nó tuyệt hảo. Vị chua thanh, thể chất trung bình, mùi thơm nồng nàn và có ngọt hơn so với Bourbon thuần chủng.
 
Cà phê Cartura

3. Cà phê Catuai

Catuai là một giống cây cà phê lùn. Nó có khả năng chịu đựng các điều kiện khắc nghiệt của tự nhiên. Catuai là một dòng lai của Novo Mondo và Caturra varietals và bắt nguồn từ Brasil. Ngày nay có thể tìm thấy giống này mọc khắp Trung Mỹ. Trái cà phê Catuai khi chín có màu đỏ hoặc màu vàng. Đây là 1 nét độc đáo. Giống cho ra trái màu vàng có thể chất và tạo cảm giác trong miệng mạnh hơn Chủng Catuai đỏ có hương vị thanh tao hơn.

Catuai được nhập từ Cuba vào Việt Nam từ những năm 1980 - Chúng được trồng ở những đồn điền vùng Phủ Quỳ - Nghệ An. Sau đó lan dần đến những vùng miền khác như Khe Sanh - Quảng Trị, Đà Lạt - Lâm Đồng, Sơn La, Điện Biên...

Do khả năng chống sâu bệnh yếu,chi phí thu hái cao nên Catuai không còn phổ biến ở Việt Nam, hiện nay chỉ có thể tìm thấy Catuai ở các nhà vườn đơn lẻ, hoặc trồng lẫn với Catimor.
 
Cà phê Catuai

4. Cà phê Typica

Typica –  là giống cà phê lâu đời nhất, nó chính là giống cà phê đầu tiên được con người phát hiện ở vùng Kaffa của Ethiopia thế kỷ trước mà người ta hay kể như câu chuyện của một chàng chăn dê nọ đã tìm ra hạt cà phê. Hạt giống của cà phê Typica được mang đến Mỹ bởi một sĩ quan hải quân người Pháp vào những năm 1700. Typica chính là nguồn gốc sinh ra những giống cà phê đột biết nổi tiếng như Jamaican Blue Mountain, San Ramon, Pache, Villalobos, Java & Jember....v.v...
Hiện nay giống Typica được trồng nhiều nhất Cầu Đất, TP.Đà Lạt. Typica có hình nón với một thân chính mọc thẳng và nhiều thân phụ mọc xiên. Typica cao tới 3.5 đến 4 mét. Cành cây làm thành những góc từ 50 – 70 độ so với thân thẳng của cây. Typica có năng suất rất thấp.

Chất lượng của Typica ltuyệt vời thể hiện xuất sắc hương vị ngọt ngào với thể chất mạnh.
 
Cà phê typica

5. Cà phê Catimor

Catimor – được tạo ra ở Bồ Đào Nha năm 1959. Giống cà phê có tên catimor được nhập vào Việt Nam lần đầu tiên từ năm 1984 (từ cuba), sau đó từ Trung tâm Nghiên cứu giống chống bệnh gỉ sắt Bồ Đào Nha vào năm 1990.

Đây là một giống lai giữa Hybrid deoxyribonucleic axit Timor với giống Caturra. Cây trưởng thành sớm và cho năng suất cao, thường là bằng hoặc hơn các loại giống café thương mại khác.

Catimor là giống cà phê thuộc dạng thấp cây, cành đốt ngắn, có khả năng trồng dày. Tính ưu việt nổi bật của giống này là kháng bệnh gỉ sắt (Hemileia vastatrix), một loại bệnh làm rụng lá cà phê dẫn tới năng suất thấp và bấp bênh. 

Ngoài tính kháng bệnh của giống Catimor, nó còn có một đặc tính quý khác là do có bộ tán che kín thân vì vậy đã hạn chế được sự phá hoại của sâu đục thân (Xylotrechus quadripes) và loại sâu này có tập tính không thích đẻ trứng vào nơi thiếu ánh sáng.

Cà phê Catimor có mùi thơm nồng nàn, giá xuất cao – nhưng không thích hợp với khí hậu vùng đất Tây Nguyên vì trái chín trong mùa mưa và không tập trung – nên chi phí hái rất cao. Hiện nay Catimor được trồng tập trung ở các vùng Điện Biên, Sơn La, Quảng Trị, Lâm Đồng…. và chiếm phần lớn sản lượng cà phê Arabica của Việt Nam.

Về chất lượng, chất lượng cà phê Catimor luôn luôn kém hơn so với các giống Arabica thuần chủng khác, chủ yếu là do ảnh hưởng của Robusta trong chủng Timor.
 
Cà phê Catimor

6. Cà phê Robusta

Robusta – (còn có tên khác là C.Canephora) có nguồn gốc ở Tây Phi, đến từ Belgian Congo, sau đó được người Hà Lan mang qua vùng Java – Indonesia trồng và phát triển vào năm 1876 thay cho Arabica Typica hay bị bệnh rụng lá và năng suất kém. Nhưng trước khi thay bằng giống Robusta họ đã trồng cây cà phê mít (C.Liberica) nhưng vì hương vị không ngon nên họ thay bằng Robusta.

Còn ở VN cây cà phê đầu tiên được trồng lArabica Typica và được phát triển chủ yếu ở vườn ươm của Nhà Thờ vào năm 1865, nhằm nghiên cứu khí hậu và thổ nhưỡng có phù hợp hay không. Vào đầu năm 1900 cây Typica được trồng ở 1 số tỉnh phía Bắc như Tuyên Quang, Lạng Sơn và Ninh Bình. Nhưng giống này dễ bị bệnh Gỉ Sắt nên đã được thay thế bằng hạt Robusta mang từ Java qua (vì được thuần hóa ở khí hậu Nhiệt Đới gió mùa).

Thực dân Pháp Thành lập Công ty Đồn điền Đất Đỏ (Société des Plantation des Terres Rouge) vào năm 1910. Trụ sở đặt tại Sài Gòn. Đối tượng hoạt động: Trồng và khai thác bông, cao su, cà phê, khai thác các đồn điền cao su ở Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Bà Rịa; ngoài ra còn khai thác cả các đồn điền cao su, cà phê ở Java. Và cây cà phê Robusta được trồng và phát triển trước ở các vùng Đông Nam Bộ như Bà Rịa – Đồng Nai – Bình Phước. Năm 1924 mới bắt đầu hoạt động ở vùng Cao nguyên Trung Kỳ gồm các tỉnh Kontum, Pleiku, Darlac và Đồng Nai Thượng với độ cao thích hợp hơn (trên 600m) nên cho chất lượng và sản lượng tốt hơn.

Hiện nay Robusta xuất phát từ các cánh vườn khác nhau ở các tỉnh Tây Nguyên. Như Robusta Tỉnh Đắk Lắk phải kể đến cà phê ở Buôn Hồ, tỉnh Đắk Nông có cà phê ngon được trồng ở Đắk Mil, cà phê Robusta ngon Đắk Hà thuộc tỉnh Kon Tum, Tỉnh Gia Lai có Chư Sê, Lâm Đồng có Di Linh Tuy cũng là cà phê Robusta nhưng mỗi vùng đất lại mang đến mỗi hương vị khác nhau, rất tinh tế và vượt trội so với các vùng đất khác. Địa lý thấp hơn về phía nam và đông nam bộ có các tỉnh như Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai… cũng đóng góp một sản lượng lớn Cà phê Robusta, nhưng chất lượng hương vị có phần kém hơn cà phê Robusta Tây Nguyên một chút.

Robusta có 2 dòng:
   - Robusta Sẻ: Gốc thuần không lai tạo, cho ra chất lượng đậm đà hơn so với dòng cao sản. Hạt nhỏ,nhưng chắc và nặng.
   - Robusta Cao Sản: Dòng này được viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây nguyên chọn lọc nhân giống vô tính bằng phương pháp ghép non nối ngọn trong chương trình tái canh cây cà phê gồm một số giống chính là: TR4 ; TR5 ; TR6 ; TR7; TR8; TR9; TR11; TR12; TR13. Dòng cao sản cho sản lượng và năng xuất cao, chống chịu sâu bệnh tốt nhưng chất lượng không ngon bằng dòng Robusta Sẻ, được dùng để chiết xuất axít chlorogenic (CGA) – một dạng chất chống ôxy hóa giúp bảo vệ thần kinh và là thành phần ngăn giảm ôxy huyết. Hoặc làm cà phê hòa tan…
 
Cà phê Robusta

7. Cà phê Mokka(Moca)

Mokka (moca) – khởi nguyên là tên của một thành phố cảng Mocha ở Yemen do một Giáo sĩ đã tìm ra. Chúng ta đã biết giống cà phê nói chung đã theo chân của đoàn quân viễn chinh Pháp khi vào Việt nam, vào thế kỷ 19, những nhà Nông học Pháp thời đó thật là tinh tế và nhạy bén khi họ chọn trồng giống cà phê Mocha trên những đồi núi chập chùng của Cao nguyên Lâm viên, trong cùng một độ vĩ là 12 và độ cao cũng trong tầm 1500-1600m trên mặt biển như  chính trên quê hương của hạt Mocha.

Moka được trồng ở những nơi cao hơn thường có đặc tính thơm hương hoa. Lá của cây cà phê Moka rộng, trái tương đối nhỏ và nặng. Cà phê Moka có hương thơm sâu lắng, thanh thoát, nhẹ nhàng mà âm thầm quyến rũ. Moka có các tầng hương rất phong phú, và hòa quyện cách tinh tế tạo nên cảm giác mê hoặc khó tả. Nhất là khi bạn thưởng thức tách cà phê nóng Moka nguyên chất, tỏa ngát hương thơm, không đường, không sữa, không đá.
Nước màu vàng đậm hổ phách trong trẻo. Vị đắng đậm hòa huyện với chua thanh, xen lẫn với vị béo của chất dầu trong hạt Moka. Mùi thơm sang trọng, đánh thức cảm xúc.

Đặc biệt, vùng Cầu Đất, thuộc xã Xuân Trường- Đà Lạt được thiên nhiên ưu đãi ban cho điều kiện lí tưởng để trồng loại cà phê này. Cà phê  Moka Cầu Đất được mệnh danh là bà hoàng của các loại cà phê nhờ hương thơm quyến rũ và vị ngon độc đáo, hấp dẫn một cách đặc biệt của nó. 
Tuy nhiên, tuy cùng thuộc  một chủng Arabica nhưng Moka lại có năng suất thấp và sức chống chịu thấp hơn hẳn Catimor, lại thường xuyên bị sấu bệnh. Nên dần dần, người ta đã phá bỏ loại cà phê này mà mở rộng diện tích trồng Catimor cho năng suất cao hơn. Hiện nay, tuy có nhiều cố gắng khôi phục lại giống cà phê quí này, nhưng Moka vẫn còn rất hiếm và do đó giá cà phê nhân Moka rất cao.
 
Cà phê Moca
 
 Nguồn Siêu thị cà phê

Coffee - Cafe hay Cà phê ( Đọc tiếp bài liên quan )

Tùy theo thói quen hay sở thích từng người mà cái thứ uống hấp dẫn màu nâu hoặc đen ấy được gọi là "coffee", "Cafe" hay ''Cà phê"???

Nếu là "coffee", mình nghĩ rằng bạn hoặc là sống trong môi trường thường xuyên sử dụng Anh ngữ, hoặc là kiểu người ăn theo một cách Tây hóa.
 

coffee
Coffee

Nếu là "cafe", mình không nghĩ rằng bạn đang dùng tiếng Pháp vì nếu thế thì rõ là bạn đang viết sai chính tả. Mình nghĩ rằng bạn đang dùng thứ ngôn ngữ gọi là... tiếng Việt lai căn.

cà phê
Cafe

"Coffee" hay "cafe" gì mình cũng không thích. Mình thích "cà phê".

Cà phê Việt
Hạt cà phê

 
 
Play
Current Time 0:01
/
Duration Time 0:01
Remaining Time -0:00
Loaded: 0%
Progress: 0%
0:01
Fullscreen
 
00:00
Mute

Cái thời mà người ta sử "ok", "okey", "ukie"... thay cho "được", "đồng ý", "nhất trí"... thì "coffee" hay "cafe" chẳng quan trọng gì cho lắm. Biết đâu được, nay mai có khi nó lại nằm trong từ điển tiếng Việt không chừng. Nó giống như những cái đầu vàng, đầu đỏ hiện nay trên phố.

Nhiều người gọi đó là trào lưu.

Ấy thế nhưng mình dị ứng với nó, như thể mình dị ứng với việc viết sai chính tả (khác với sai do lỗi đánh máy).

Nhớ hồi nào còn nhắn tin bằng tiếng Việt không dấu, mình cũng "dịch" giỏi lắm. Giờ thì hết rồi, bạn nào phang ra một tràng như thế là mình cứ cho qua luôn.

Rồi lại nhớ cái thời đi học, giờ thầy đọc trò chép, viết tắt là chuyện thường. Ừ thì thường... nên nó sẽ thành thói quen. Đến khi viết một văn bản chính quy, hẳn là sẽ... xé nháp ít nhiều. Vất vả thật đấy.

Bây giờ, không chỉ là tiếng Việt không dấu, hay viết tắt nữa mà nó là cái thứ tiếng gì, mình cũng chả biết gọi tên. Nghe đâu được gọi là ngôn ngữ teen các bạn ạ. Mình còn đọc được đâu đó ai đó nói rằng, e là phải xuất bản cuốn "ngôn ngữ teen".

Sẽ thật khó khi chép bài, nếu phải viết "không" thay cho "k".

Sẽ thật khó khi nhắn tin, nếu phải nhấn 3 lần số 4 để được chữ "i", thay vì chỉ cần nhấn 1 lần số 5 ta sẽ được chữ "j".

Sẽ thật khó để một người "nghe" được giọng người viết, nếu phải viết "vui vẻ" thay vì "dzui dzẻ".

Đấy, ở một mức độ nào đấy, có thể chấp nhận được... vì đằng nào cũng có người hiểu mà. Việc gì cũng đến từ hai phía mà nhỉ.

Cà phê thôi các bạn!

Cà phê Việt
Cà phê Việt

 

   Theo Chim Cụt

Lịch sử chế biến cà phê ( Đọc tiếp bài liên quan )

Những câu chuyện về cà phê thì rất nhiều, thực hay hư thì cũng ít ai kiểm chứng, đôi khi họ phóng đại lên cho nó ly kỳ, thú vị như chính cái hậu vị để lại khi giọt cà phê tan vào trong từng tế bào cảm giác.

Bạn có thói quen uống cà phê vào lúc nào? Trong bữa ăn hay khi cảm thấy mệt mỏi, cần sự hưng phấn tỉnh táo? Người ta ước tính có khoảng 1,6 tỉ ly cà phê được uống mỗi ngày, thế nên hiện tại chắc chắn rằng sẽ có 1 người nào đó đang thưởng thức cà phê đấy. Cà phê (gốc từ café trong tiếng Pháp) là một loại thức uống màu đen có chứa chất caffein.

Theo một nghiên cứu được công bố vào tháng 8 năm 2005 của nhà hoá học Mỹ Joe Vinson thuộc Đại học Scranton thì cà phê là một nguồn quan trọng cung cấp các chất chống ôxi hóa (antioxidant) cho cơ thể, vai trò mà trước đây người ta chỉ thấy ở hoa quả và rau xanh. Những chất này cũng gián tiếp làm giảm nguy cơ bị ung thư ở người.

Trước khi được phổ biến rộng rãi đến tay người tiêu dùng, cà phê phải trải qua 1 quá trình trồng, thu hoạch, phân loại và chế biến rất phức tạp. Lịch sử của cà phê cũng như các phương pháp chế biến từ xưa đến nay để tạo ra được tách cà phê thơm ngon sẽ được giới thiệu qua infographic sau đây:
 
lịch sử hình thành cà phê
 
Nguồn coffeetree
 

Cùng danh mục

  • Phút tĩnh lặng bên ly cà phê
    Phút tĩnh lặng bên ly cà phê

    Như một thói quen cố hữu, mỗi khi trong lòng trĩu nặng ưu tư, tôi lại dong xe rong ruổi trên những con đường. Đường phố nhộn nhịp, hối hả càng làm tăng thêm cảm giác bơ vơ, lạc lõng.

  • Chiếc máy pha chế cà phê ra đời thế nào?
  • Cách pha cà phê sữa lắc thơm ngon
    Cách pha cà phê sữa lắc thơm ngon

    Trong bài viết trước chúng tôi đã giới thiệu cho các bạn cách pha cà phê bằng phin, tuy nhiên đó chỉ là cách đơn giản nhằm giúp cho những ai sành cà phê muốn thưởng thức trọn vẹn sự tinh tế từ hương vị nguyên chất.

Xem tất cả